Trẻ bị viêm ruột : 5 điều cơ bản nhất mà cha mẹ cần biết

Viêm ruột là một bệnh mãn tính và khó điều trị, đặc biệt là với trẻ em. Bệnh này gây ra rất nhiều biến chứng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của trẻ, do đó các gia đình không nên chủ quan.

Trẻ bị viêm ruột là vô cùng nghiêm trọng, các gia đình không nên chủ quan và bỏ qua. Bởi vì bệnh này không chỉ ảnh hưởng trong phạm vi hệ tiêu hóa mà còn liên quan đến tất cả các bộ phận khác trong cơ thể.

1.Tổng quan về bệnh viêm ruột ở trẻ em

Bệnh viêm ruột (IBD) là tình trạng các bộ phận của ruột bị đỏ và sưng. Đây là một bệnh mãn tính, có nghĩa là nó sẽ kéo dài trong một khoảng thời gian dài hoặc liên tục đến và đi.

Bệnh viêm đường ruột bao gồm 2 loại : bệnh Crohn và viêm loét đại tràng (thường gặp ở người lớn hơn). Tuy nhiên, từ 5% đến 25% các trường hợp IBD được chẩn đoán trong thời thơ ấu hoặc thanh thiếu niên. Cũng tức là trẻ bị viêm ruột cũng chiếm tỉ lệ khá cao nếu như được phát hiện sớm.

  • Bệnh Crohn làm cho tất cả các lớp của thành ruột bị đau, viêm và sưng. Nó có thể ảnh hưởng đến bất kỳ phần nào của đường tiêu hóa, bao gồm : miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già và hậu môn.
  • Không giống như bệnh Crohn, viêm loét đại tràng chỉ viêm ở lớp lót bên trong của tất cả hoặc một phần của đại tràng và trực tràng. Đôi khi, chỉ có trực tràng bị ảnh hưởng.

Trong cả bệnh Crohn và viêm loét đại tràng, viêm có thể tồn tại trong nhiều năm và bùng phát nhiều lần.

-Ở trẻ lớn và thiếu niên, bệnh Crohn thường ảnh hưởng đến phần cuối của ruột non (hồi tràng). Ở trẻ nhỏ nhất (độ tuổi 0-6 tuổi), viêm thường chỉ giới hạn ở ruột già (đại tràng).

Ở người lớn, khu vực bị ảnh hưởng thường ổn định. Tuy nhiên, ở trẻ em, tình trạng viêm có nhiều khả năng lây lan hoặc lan rộng sang các khu vực khác của đường tiêu hóa. Gần hai phần ba trẻ em mắc bệnh Crohn quanh hậu môn.

-Trong viêm loét đại tràng, trẻ em có nhiều khả năng mắc bệnh rộng hơn so với người lớn. Khoảng 77% trẻ em và thanh thiếu niên được chẩn đoán bị viêm loét đại tràng có viêm tụy, trong đó toàn bộ ruột già bị viêm.

Trẻ em mắc bệnh Crohn có xu hướng gặp phải biến chứng nhiều hơn so với người lớn và trẻ em bị viêm loét đại tràng có nguy cơ cao hơn gấp đôi so với người lớn cần phẫu thuật trong hai năm đầu sau chẩn đoán.

Xem thêm >>> Viêm dạ dày cấp ở trẻ em.

2.Nguyên nhân trẻ bị viêm ruột

IBD có xu hướng chạy trong các gia đình, nói cách khác là di truyền. Nhưng không phải ai bị IBD cũng có tiền sử gia đình mắc bệnh. Bệnh viêm ruột có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến nhiều nhất là ở thanh thiếu niên và thanh niên.

2.1.Giới tính

Các bé trai có nguy cơ cao hơn so với các bé gái được chẩn đoán mắc bệnh Crohn. Tuy nhiên, sau tuổi dậy thì, nữ giới dễ mắc bệnh Crohn hơn nam giới. Thực tế này cho thấy hormone có mối liên hệ trong bệnh Crohn.

Dường như không có sự khác biệt giữa bé trai và bé gái trong bệnh viêm loét đại tràng.

2.2.Di truyền

Di truyền là một yếu tố quan trọng trong bệnh viêm ruột ở trẻ em.

Trong một nghiên cứu, 16% bệnh nhân dưới 17 tuổi mắc bệnh có thành viên gia đình cũng mắc bệnh Crohn.

Với viêm loét đại tràng, 13% bệnh nhân dưới 17 tuổi mắc bệnh có thành viên gia đình cũng bị viêm đại tràng.

Thực tế này cho thấy di truyền có một vai trò quan trọng trong IBD khởi phát sớm.

Xem thêm >>> Viêm đường tiết niệu ở trẻ em.

3.Triệu chứng viêm ruột ở trẻ em

Các triệu chứng phổ biến nhất của IBD là : đau bụng và tiêu chảy. Các triệu chứng khác bao gồm:

  • Có máu trong nhà vệ sinh, trên giấy vệ sinh hoặc trong phân.
  • Sốt.
  • Mệt mỏi, thiếu năng lượng.
  • Giảm cân.

Bệnh viêm ruột có thể gây ra các vấn đề khác, chẳng hạn như : phát ban, giảm thị lực, đau khớp, viêm khớp và các vấn đề về gan.

4.Biến chứng của bệnh viêm ruột ở trẻ em

Biến chứng của IBD ở trẻ em là tăng trưởng kém, dậy thì muộn và mật độ xương thấp. Những biến chứng này là phổ biến và đều liên quan đến nhau. Thông thường, chúng sẽ có mặt tại thời điểm chẩn đoán.

4.1.Tăng trưởng kém

Có nhiều lý do khiến trẻ em và thanh thiếu niên mắc IBD khó tăng cân. Nguyên nhân chính là bởi đường tiêu hóa có vấn đề về hấp thụ chất dinh dưỡng.

Trẻ bị viêm ruột có thể cảm thấy không muốn ăn nhiều. Hoặc trẻ có thể cố gắng không ăn nhiều để có ít triệu chứng hơn.

Với chế độ kiêng khem như vậy, cuối cùng là không ăn đủ protein hoặc một số vitamin hoặc khoáng chất cần thiết.

Ngoài ra, Corticosteroid – là loại thuốc thường được sử dụng để điều trị IBD, nó có thể làm chậm sự tăng trưởng.

Các nghiên cứu gần đây cho thấy khoảng 10% trẻ em và thanh thiếu niên không phát triển tốt khi được chẩn đoán là đã mắc bệnh.

Các nghiên cứu từ những năm 1990 cho thấy sự tăng trưởng kém có xu hướng tiếp tục, ngay cả khi đã và đang điều trị.

4.2.Dậy thì muộn

IBD có thể trì hoãn tuổi dậy thì, đặc biệt trong các trường hợp mắc bệnh Crohn và đặc biệt là đối với trẻ em gái.

Lý do cho điều này bao gồm : viêm và khó tăng cân. Viêm hệ thống có thể can thiệp vào quy định hormone, ảnh hưởng đến tuổi dậy thì. Tăng cân kém dẫn đến mỡ cơ thể thấp cũng có thể trì hoãn tuổi dậy thì ở các bé gái.

Tuổi dậy thì bị trì hoãn vì các hoóc môn giới tính thúc đẩy sự phát triển ngay trước khi cơ thể ngừng phát triển.

Nghiên cứu cho thấy rằng, trải qua tuổi dậy thì muộn có thể dẫn đến sự giảm tốc độ tăng trưởng.

Ngoài ra, nó cũng ảnh hưởng đến tâm lý và đời sống sau này. Tuổi dậy thì muộn hơn bạn bè có thể gây ra nhiều khó khăn. Trẻ bị viêm ruột cũng thường ngại trò chuyện với bạn bè về bệnh tật của mình.

4.3.Mật độ xương thấp

Mật độ xương (BMD) là thước đo lượng canxi và các khoáng chất khác trong xương của bạn. Gần một nửa số trẻ mắc IBD có BMD thấp khi được chẩn đoán. Thật không may, BMD thường không cải thiện ngay cả khi đã điều trị bệnh.

Xương phát triển mạnh nhất trong những năm thiếu niên. Vào thời điểm con gái đến 16 tuổi và con trai đạt 18 đến 20 tuổi, phần lớn khối xương đã tích lũy.

Mắc IBD khi còn là một thiếu niên sẽ ảnh hưởng đến việc xây dựng xương. Để các khoáng chất tích tụ trong xương, cần có hormone giới tính. Tuổi dậy thì bị trì hoãn có thể can thiệp vào quá trình này và do đó, các loại thuốc được sử dụng để điều trị IBD, chẳng hạn như corticosteroid.

BMD thấp vẫn sẽ tiếp tục đến tuổi trưởng thành. Người lớn mắc IBD có nhiều khả năng bị gãy xương hơn so với người bình thường.

Xem thêm >>> Trẻ bị nhiễm khuẩn đường ruột.

5.Điều trị viêm ruột ở trẻ em

Cách tốt nhất để giảm thiểu các biến chứng lâu dài của IBD ở trẻ em là tập trung vào :

  • Điều trị bệnh tiềm ẩn.
  • Đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng.
  • Khuyến khích hoạt động thể chất khi có thể.

Dinh dưỡng

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cho ăn bằng ống (dinh dưỡng qua đường ruột) có thể làm giảm viêm và giúp bệnh nhân phục hồi trong quá trình IBD hoạt động.

Cho ăn bằng ống được thực hiện bằng cách chèn một ống mỏng, rỗng từ mũi vào dạ dày hoặc ruột non. Một công thức giàu chất dinh dưỡng sẽ chảy qua ống.

Cho ăn bằng ống có thể giúp bệnh thuyên giảm. Thức ăn qua đường ống có thể được sử dụng thay vì corticosteroid cho trẻ em. Cho ăn bằng ống giúp niêm mạc ruột chữa lành và cải thiện sự tăng trưởng.

Khi một giai đoạn phục hồi đã bắt đầu, tư vấn chế độ ăn uống cho gia đình trẻ bị viêm ruột có thể hữu ích để cải thiện hoặc duy trì lượng dinh dưỡng với chế độ ăn bình thường.

Cải thiện sức khỏe của xương

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng đối với trẻ bị viêm ruột, điều trị viêm có thể tốt hơn cho sức khỏe của xương so với cách sử dụng thuốc xây dựng xương.

  • Tiêu thụ 800 đến 1000 IU / ngày vitamin D.
  • Tiêu thụ 1000 đến 1600 mg / ngày canxi, cho trẻ từ 4 tuổi trở lên.
  • Kiểm tra mức vitamin D kiểm tra mỗi mùa xuân.
  • Thực hiện các bài tập tăng cân và tăng cường cơ bắp 2 đến 3 lần mỗi tuần.
  • Kiểm tra sàng lọc hấp thụ tia X năng lượng kép (DXA).
  • DXA là xét nghiệm chính được sử dụng để chẩn đoán mật độ khoáng xương thấp.

Nếu trẻ bị đau lưng liên tục và BMD thấp, có thể thích hợp để kiểm tra gãy xương cột sống. Gãy xương cột sống thường không gây ra bất kỳ triệu chứng nào, nhưng chúng làm tăng nguy cơ bị gãy xương khác.

Can thiệp nội tiết

Khi dậy thì rất chậm, có thể hữu ích khi làm việc với bác sĩ nội tiết. Một bác sĩ nội tiết là một bác sĩ chuyên về mất cân bằng nội tiết tố. Các lựa chọn có thể bao gồm testosterone (cho bé trai), estradiol (cho bé gái) hoặc hormone tăng trưởng.

Trên đây là những thông tin cơ bản nhất về bệnh viêm ruột ở trẻ em mà bố mẹ nên nắm rõ. Nếu gia đình bạn đang có trẻ bị viêm ruột, hãy đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được khám và điều trị nhé, tuyệt đối không được để kéo dài lâu.