Viêm đường tiết niệu ở trẻ em: Tất tần tật những điều cha mẹ cần biết

Mặc dù viêm đường tiết niệu ở trẻ em là bệnh thường có thể dễ dàng điều trị bằng việc sử dụng thuốc kháng sinh. Tuy nhiên, bệnh có nguy cơ gây nhiều biến chứng cực kỳ nghiêm trọng nếu không được chuẩn đoán và điều trị sớm…

Viêm đường tiết niệu là gì?

Viêm đường tiết niệu hay còn gọi là nhiễm trùng đường tiểu là tình trạng cực kỳ phổ biến ở trẻ em.

Bình thường, vi khuẩn được loại bỏ ra khỏi đường tiết niệu bao gồm (thận, niệu quản, niệu đạo và bàng quang) thông qua quá trình đi tiểu.

Loading...

Một số điều kiện và bệnh lý có thể khiến cho quá trình loại bỏ vi khuẩn không triệt để. Vi khuẩn lưu lại trong bộ phận sinh dục, đi lên niệu đạo, sau đó xâm nhập vào bàng quang sinh sống và phát triển tạo thành nhiễm trùng. Nếu không được điều trị, vi khuẩn tiếp tục lây lan sang các bộ phận khác và gây nhiễm trùng niệu quản, bàng quang hay thậm chí là thận.

Khi viêm đường tiết niệu ảnh hưởng đến bàng quang, nó được gọi là bệnh viêm bàng quang. Nhiễm trùng ở bàng quang lây truyền sang thận thì gọi là viêm bể thận. Cả hai thông thường đều có thể dễ dàng điều trị thông qua việc sử dụng thuốc kháng sinh. Tuy nhiên, nếu con bạn bị nhiễm trùng trên thận, nó có nguy cơ cao hơn xảy ra các biến chứng nghiêm trọng khác.

Nguyên nhân gây viêm đường tiết niệu ở trẻ em

Bệnh thường gây ra bởi các loại vi khuẩn có xác xuất cao xâm nhập vào đường niệu đạo. Những loại vi khuẩn này thường tồn tại tự nhiên trên vùng da xung quanh hậu môn hoặc bộ phận sinh dục.

Nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm đường tiết niệu ở trẻ em là vi khuẩn E.coli có trong ruột. Vi khuẩn này đi theo phân ra ngoài cơ thể, tồn tại trên vùng da xung quanh hậu môn nếu không được vệ sinh sạch sẽ.

Yếu tố nguy cơ

Bệnh viêm đường tiết niệu chủ yếu xảy ra ở trẻ em gái do đường niệu đạo của các bé gái ngắn hơn các bé trai. Niệu đạo ngắn tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập dễ dàng hơn vào sâu bên trong đường tiết niệu (thường là phát triển trong bàng quang).

Trẻ em có nguy cơ cao bị viêm đường tiết niệu là do quá trình đi ngoài thường không vệ sinh sạch sẽ.

Trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi thường đi ngoài và chứa phân trong bỉm, phân tràn lên vùng bộ phận sinh dục nên rất dễ bị viêm đường tiết niệu.

Một số yếu tố dưới đây có thể làm tăng nguy cơ trẻ bị viêm đường tiết niệu, bao gồm:

  • Sự biến dạng khiến tắc nghẽn ở một trong các bộ phận thuộc đường tiết niệu
  • Hoạt động bất thường của hệ tiết niệu do trẻ chưa phát triển hoàn toàn
  • Trào ngược nước bọt hoặc dị tật bẩm sinh dẫn đến chảy ngược nước tiểu
  • Mặc quần áo bó sát người
  • Lau từ sau ra trước sau khi đi nặng (mang vi khuẩn từ hậu môn lên bộ phận sinh dục)
  • Vệ sinh sau khi đi ngoài không sạch sẽ
  • Đi tiểu nhiều hoặc nhịn tiểu trong thời gian dài

Triệu chứng viêm đường tiết niệu ở trẻ em

Con bạn có thể bị viêm đường tiết niệu với các triệu chứng khác nhau tùy vào mức độ nhiễm trùng, vị trí nhiễm trùng và tuổi của bé.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể không xuất hiện bất cứ triệu chứng nào của bệnh. Khi bệnh phát triển ở trẻ em, các triệu chứng thường rất chung chung bao gồm:

  • Sốt
  • Chán ăn
  • Nôn trớ
  • Tiêu chảy
  • Quấy khóc
  • Người mệt mỏi

Nếu con của bạn bị nhiễm trùng trên bàng quang (viêm bàng quang), các triệu chứng thường bao gồm:

  • Đi tiểu ra máu hoặc mủ
  • Nước tiểu đục hoặc có màu vàng đậm
  • Nước tiểu nặng mùi
  • Đau, buốt, rát khi đi tiểu (trẻ thường khóc do khó chịu mỗi khi đi tiểu)
  • Đau ở vùng xương chậu, vùng dưới lưng hoặc vùng bụng dưới rốn
  • Đi tiểu nhiều hơn bình thường
  • Đi tiểu ngay cả khi đang ngủ
  • Mót tiểu thường xuyên nhưng lượng nước tiểu thải ra tương đối ít

Nếu nhiễm trùng lan đến thận, tình trạng bệnh là nghiêm trọng hơn, các triệu chứng thường bao gồm:

  • Quấy khóc
  • Cảm giác ớn lạnh
  • Sốt cao
  • Da nóng và đỏ hơn bình thường
  • Buồn nôn và nôn trớ
  • Đau ở vùng lưng dưới hoặc hai bên lưng
  • Đau bụng nghiêm trọng
  • Người mệt mỏi nghiêm trọng

Những triệu chứng viêm đường tiết niệu ở trẻ em thường dễ nhầm lẫn với các triệu chứng của nhiều căn bệnh phổ biến khác do trẻ chưa biết cách để cho cha mẹ hoặc bác sĩ biết những gì chúng cảm nhận thấy.

Nếu bạn cảm thấy con của mình bị ốm và sốt mà không kèm với sổ mũi, hắt xì hơi, không bị các bệnh lý liên quan đến đường hô hấp thì nên kiểm tra sức khỏe của đường tiết niệu.

Các biến chứng của bệnh viêm đường tiết niệu ở trẻ em

Viêm đường tiết niệu là tương đối dễ điều trị. Tuy nhiên, nếu con bạn không được chuẩn đoán và điều trị, nó có thể nghiêm trọng hơn và gây ra nhiều biến chứng, bao gồm:

  • Áp xe thận
  • Suy giảm chức năng thận thậm chí là suy thận
  • Ứ nước trong thận dẫn đến sưng phù thận
  • Nhiễm khuẩn huyết – cực kỳ nghiêm trọng, có thể dẫn đến suy gan và tử vong

Chuẩn đoán

Cho trẻ đi khám ngay lập tức nếu có các triệu chứng khiến bạn nghi ngờ bé bị viêm đường tiết niệu. Thông thường, các bác sĩ cần thực hiện xét nghiệm nước tiểu để xác định nhiễm trùng và tìm ra loại vi khuẩn gây viêm.

Với trẻ nhỏ, việc lấy mẫu nước tiểu có thể gặp nhiều khó khăn. Các bác sĩ có thể áp dụng các loại túi chứa nước tiểu – dán trực tiếp vào bộ phận sinh dục hoặc sử dụng ống thông hút mẫu nước tiểu trực tiếp từ niệu đạo và bàng quang.

Ngoài ra, nếu viêm đường tiết niệu xảy ra trên thận hoặc bàng quang, một số kiếm tra sau có thể cần thiết:

  • Siêu âm thận và bàng quang
  • Chụp X-quang với thuốc nhuộm chuyên dùng
  • Chụp CT cắt lớp hoặc chụp cộng hưởng từ trên thận và bàng quang

Điều trị viêm đường tiết niệu ở trẻ em

Bệnh cần sớm được điều trị bằng thuốc kháng sinh để ngăn ngừa vi khuẩn lây lan và phát triển gây hư hại cho thận. Loại vi khuẩn gây bệnh và mức độ nhiễm trùng sẽ được các bác sĩ dùng làm cơ sở để áp dụng loại thuốc kháng sinh phù hợp.

Các loại kháng sinh phổ biến nhất thường được áp dụng bao gồm:

  • amoxicillin
  • amoxicillin và axit clavulanic
  • cephalosporin
  • doxycycline , nhưng chỉ ở trẻ em trên 8 tuổi
  • nitrofurantoin
  • sulfamethoxazole-trimethoprim

Nếu con bạn được chuẩn đoán là nhiễm trùng nhẹ trên bàng quang, việc điều trị có thể được thực hiện tại nhà với các loại kháng sinh qua đường uống.

Với các trường hợp nghiêm trọng hơn, trẻ có thể cần nhập viện và điều trị thông qua truyền thuốc kháng sinh đường tĩnh mạch.

Các trường hợp sau có thể cần nhập viện:

  • Trẻ bị viêm đường tiết niệu nhỏ hơn 6 tháng tuổi
  • Sốt cao liên tục không có dấu hiệu cải thiện
  • Có nguy cơ bị nhiễm trùng thận
  • Có nguy cơ hoặc đã bị nhiễm trùng máu
  • Trẻ bị mất nước nghiêm trọng
  • Trẻ không thể thực hiện uống thuốc bình thường

Các bác sĩ cũng có thể kê thêm các loại thuốc giảm đau nếu viêm đường tiết niệu gây khó chịu khi trẻ đi tiểu.

Điều trị tại nhà

Trẻ bị viêm đường tiết niệu cần được khám và điều trị với đơn thuốc của các bác sĩ. Tuyệt đối không cho trẻ sử dụng thuốc kháng sinh không cần kê đơn khi chưa có sự cho phép của các bác sĩ.

Ngoài ra, cần chú ý và tuyệt đối tuân thủ các lưu ý dưới đây:

  • Cho trẻ dùng thuốc đúng liều lượng và thời gian theo chỉ định của các bác sĩ ngay cả khi các triệu chứng đã được cải thiện hoặc có dấu hiệu khỏi hoàn toàn
  • Theo dõi nhiệt độ thường xuyên khi trẻ bị sốt
  • Chú ý theo dõi tần suất đi tiểu của bé
  • Nếu có thể, hỏi bé xem các dấu hiệu đau, buốt, rát khi đi tiểu có được cải thiện hay không
  • Cho trẻ uống nhiều nước và ăn thức ăn chứa nhiều chất lỏng như súp, nước canh…

Trong thời gian điều trị tại nhà, đi khám ngay nếu trẻ xuất hiện các triệu chứng sau:

  • Sốt cao hơn 38.3 độ C
  • Với trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, sốt kéo dài hơn 3 ngày trên 38 độ C

Cũng nên cho bé đi tái khám nếu:

  • Đau đớn khi tiểu tiện không được cải thiện
  • Nôn trớ
  • Phát ban
  • Sưng phù
  • Lượng nước tiểu mỗi lần ít hơn mức bình thường

Triển vọng hồi phục

Hầu hết các trường hợp viêm đường tiết niệu ở trẻ êm thường có thể bình phục nhanh chóng sau vài ngày sử dụng thuốc kháng sinh. Tuy nhiên, một số trường hợp, quá trình điều trị có thể kéo dài từ 6 tháng đến 2 năm nếu trẻ được chuẩn đoán trào ngược bàng quang niệu quản.

Phòng ngừa viêm đường tiết niệu cho bé

Một số lời khuyên dưới đây sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ gây viêm đường tiết niệu cho con của bạn:

  1. Tránh mặc quần áo và đồ lót bó sát nhất là với các bé gái
  2. Cho trẻ ăn uống với nhiều nước và chất lỏng
  3. Không cho bé sử dụng các loại thực phẩm hoặc nước uống có chứa cafein dễ gây kích ứng bàng quang
  4. Thay tã bỉm thường xuyên cho bé
  5. Dạy trẻ giữ vệ sinh khi có thể
  6. Khuyến khích bé đi tiểu ngay khi cần và không nhịn tiểu
  7. Lau từ trước ra sau sau khi đi ngoài
Loading...

Mời tham gia Group Mẹ Khéo Chăm Con trên Facebook để đặt câu hỏi hoặc nhờ tư vấn tất cả các vấn đề liên quan đến Mẹ & Bé.

Thảo luận về điều này:

thảo luận