Trẻ 1 tuổi bị vàng da: nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Vàng da là một hiện tượng thường gặp ở trẻ lúc mới sinh ra, đây là được gọi là vàng da sinh lý và thường biến mất sau một thời gian. Tuy nhiên, nếu trẻ 1 tuổi bị vàng da hoặc ở bất kì độ tuổi nào khác, thì lại là một vấn đề rất đáng lo.

1. Vàng da là gì?

  • Vàng da là một tình trạng được đặc trưng bởi một màu vàng của da và mắt.
  • Vàng da là do sự tích tụ của bilirubin trong máu. Bilirubin là một chất màu vàng được tạo ra khi các tế bào hồng cầu bị phá vỡ.
  • Bilirubin thường được loại bỏ bởi gan, đi qua phân và nước tiểu rồi ra ngoài.
  • Cơ chế gây ra bệnh là: tăng sản xuất Bilirubin hoặc rối loạn thải trừ Bilirubin.
  • Hầu hết vàng da thường xuất hiện ở trẻ lúc mới sinh ra , đây được gọi là trẻ bị vàng da sinh lý và đây là một hiện tượng rất bình thường, phổ biến. Thường sẽ biến mất sau 2 tuần khi sinh.
  • Tuy nhiên, nếu trẻ bị vàng da kéo dài, xuất hiện ở lứa tuổi lớn hơn hoặc kèm theo nhiều triệu chứng đáng lo khác thì đây gọi là trẻ bị vàng da bệnh lý.

Xem thêm: Những điều mẹ cần biết khi trẻ sơ sinh bị vàng da.

Loading...

2. Phân loại vàng da và các triệu chứng.

Dưới đây là 3 loại vàng da thường gặp, cả ở trẻ em và người lớn:

  • Vàng da trước gan do huyết tán: sự phân hủy/tiêu hủy các tế bào máu được tăng lên đột ngột.
  • Vàng da tại gan do virut viêm gan.
  • Vàng da sau gan do sỏi mật chủ, tắc nghẽn mật.

Các triệu chứng sớm của bệnh vàng da là da và lòng trắng ở mắt chuyển sang màu vàng. Ngoài ra còn có những dấu hiệu khác tùy theo mức độ nặng nhẹ:

  • Ngứa da.
  • Các triệu chứng giống cúm như sốt, đau khớp,…
  • Trông nhợt nhạt hoặc phân màu vàng và nước tiểu màu sẫm.
  • Phân bạc màu, phân lỏng, sống phân.
  • Ớn lạnh và khó chịu ở bụng.
  • Vị đắng trong miệng.
  • Màu vàng lan sang các bộ phận khác của cơ thể như: miệng, màng nhầy ở mũi, móng,…
  • Chán ăn, buồn nôn và nôn.
  • Giảm cân, mệt mỏi và hôn mê.

3. Nguyên nhân trẻ 1 tuổi bị vàng da.

Vàng da hay xảy ra ở trẻ mới sinh, khi gan chưa phát triển nên bilirubin chưa thể loại bỏ được hết dẫn đến sự tích tụ lại trong máu, gây ra vàng da. Nó phổ biến hơn ở những trẻ sinh non.

Trẻ 1 tuổi bị vàng da hoặc ở độ tuổi lớn hơn thì có thể là do những nguyên nhân sau, chúng có thể gián tiếp hoặc trực tiếp ảnh hưởng tới nồng độ bilirubin trong máu:

  • Gan yếu.
  • Viêm hoặc tắc nghẽn ống mật: làm ngăn chặn loại bỏ bilirubin.
  • Thiếu máu tán huyết: làm tăng tốc độ phân hủy của các tế bào máu đỏ.
  • Hội chứng Gilbert: tác động lên hoạt động của các enzym, ngăn chặn xử lý của mật từ cơ thể.
  • Ứ mật: một đoạn của mật bị tắc, dẫn đến tích tụ bilirubin dư thừa trong gan.
  • Bệnh sốt rét, thiếu máu hồng cầu hình liềm, bệnh tăng hồng cầu hình cầu, bệnh thiếu máu, hội chứng di truyền Crigler-Najjar.
  • Viêm gan hoặc nhiễm trùng gan do virus như viêm gan A, viêm gan B và viêm gan C. Virus viêm gan A lây lan qua thức ăn và nước, vệ sinh đầy đủ và vệ sinh cá nhân.
  • Leptospirosis (một chứng nhiễm khuẩn lây lan từ động vật), sốt tuyến và xơ gan mật tiên phát.
  • Trường hợp hiếm: viêm gan tự miễn, hội chứng Dubin-Johnson và viêm đường mật xơ tiểu học.
  • Ung thư tuyến tụy, ung thư ống mật, sỏi mật.
  • Nước uống không lành mạnh hay không sạch và tiêu thụ thực phẩm không lành mạnh làm cơ thể dễ bị nhiễm khuẩn, nhiễm vi rút hoặc nhiễm độc.
  • Thừa vitamin A.

Xem thêm: Phải làm sao khi trẻ sơ sinh thiếu vitamin D?

4. Cách chẩn đoán bệnh vàng da

Vàng da do rất nhiều nguyên nhân. Khi thấy trẻ 1 tuổi bị vàng da kéo dài và xuất hiện ở lòng trắng của mắt, bạn nên cho bé đi khám ngay để được chẩn đoán và điều trị sớm.

  • Khám lâm sàng để kiểm tra sưng chân, chân và mắt cá chân mà chỉ ra bệnh xơ gan.
  • Xét nghiệm nước tiểu để đo lường mức độ urobilinogen.
  • Xét nghiệm Bilirubin để kiểm tra mức độ của chất lỏng trong cơ thể.
  • Xét nghiệm máu để kiểm tra thành phần máu và số lượng máu.
  • Xét nghiệm gan để chẩn đoán viêm gan và xơ gan.
  • Kiểm tra hình ảnh như siêu âm, chụp CT và MRI có thể được đề nghị trong trường hợp nghi ngờ vàng da tại gan hoặc sau gan.

Xem thêm: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị cho trẻ bị bạch cầu cao.

5. Biến chứng của bệnh vàng da.

Bilirubin tích tụ trong chất xám của hệ thống thần kinh trung ương, có khả năng gây tổn thương thần kinh, tùy vào mức độ nghiêm trọng, nguy cơ có thể xảy ra:

  • Bại não.
  • Điếc.
  • Kernicterus.
  • Thậm chí tử vong.

Xem thêm: Những điều cần biết về bệnh viêm tai giữa ở trẻ sơ sinh.

6. Cách chăm sóc, phòng ngừa và điều trị trẻ bị vàng da.

6.1. Cách chăm sóc cho trẻ 1 tuổi bị vàng da.

  • Uống nước thường xuyên, vì nước giúp thải ra bilirubin.
  • Thư giãn và nghỉ ngơi đầy đủ.
  • Nên cho trẻ ăn những thực phẩm dễ nuốt và dễ tiêu hóa.
  • Nên chia nhỏ các bữa ăn. Những bữa ăn phụ nên là những loại trái cây, nước ép rau củ.
  • Hạn chế lượng protein.
  • Tránh ăn những thực phẩm đóng hộp và chế biến sẵn bên ngoài.
  • Top những thực phẩm giúp ích cho trẻ bị vàng da: cà chua, củ nghệ, nước mía, lá củ cải, lá đậu triều, lúa mạch, rau mùi, hạnh nhân, chanh, rau diếp xoăn,…

6.2. Điều trị vàng da cho trẻ.

Việc điều trị cho trẻ bị vàng da phụ thuộc vào mức độ và nguyên nhân gây ra bệnh. Các bác sĩ sẽ khuyến cáo và đưa ra những phương pháp trong quy trình điều trị, cụ thể là:

  • Bổ sung uống sắt và các loại thực phẩm giàu chất sắt để điều trị vàng da gây ra do thiếu máu.
  • Thuốc chống virus hoặc steroid để điều trị vàng da gây viêm gan.
  • Phẫu thuật có thể được thực hiện do tắc nghẽn ống mật.
  • Điều trị không cần thiết cho bệnh vàng da gây ra do hội chứng Gilbert, vì nó là một rối loạn nhẹ mà không gây bất kỳ mối đe dọa lớn đối với sức khỏe.
  • Thay máu, truyền máu trong trường hợp rối loạn máu di truyền như bệnh thiếu máu và thiếu máu hồng cầu hình liềm.
  • Nếu nó là một trường hợp tổn thương gan, các bác sĩ sẽ đề nghị một chế độ ăn uống và lối sống để ngăn chặn suy giảm chức năng gan.

6.3. Phòng ngừa bệnh vàng da ở trẻ.

  • Đảm bảo vệ sinh cho trẻ sạch sẽ và thường xuyên.
  • Vệ sinh khu vực nhà cửa, thực phẩm và các đồ dùng trong nhà.
  • Luôn ăn những thực phẩm tươi sống, sạch và được nấu chín (trừ trái cây).
  • Đảm bảo nguồn nước sạch.
  • Tiêm vắc xin phòng bệnh viêm gan.

Như vậy, trẻ 1 tuổi bị vàng da khác với vàng da sinh lý ở trẻ mới sinh, nó là một dấu hiệu rất đáng lo hơn rất nhiều. Hầu hết các trường hợp vàng da nếu được phát hiện và điều trị sớm, trẻ sẽ nhanh chóng khỏe mạnh lại bình thường.

Loading...

Thảo luận về điều này:

thảo luận